كبد
مواد غذایی مفید برای کبد
مصرف بعضی از مواد غذایی طبیعی، فعالیت کبد را در حد مطلوب حفظ می کند. داشتن یک کبد سالم باعث می شود انرژی بیشتر و حال بهتری داشته باشیم. ولی کبدی که بیمار است و به درستی کار نمی کند، باعث احساس خستگی، سردرد، اشکال در تنفس، حساسیت و عدم تحمل بعضی مواد غذایی، مشکلات پوستی و افزایش وزن می شود.
غذاهای مفید برای کبد به دو گروه عمده تقسیم می شوند:
1- مواد غذایی که فرآیند سم زدایی و تصفیه کبد را افزایش می دهند.
2- مواد غذایی غنی از آنتی اکسیدان که در طی فرآیند سم زدایی از کبد محافظت می کنند.
در قسمت زیر به 8 ماده غذایی مهم که برای کبد مفید هستند، اشاره می شود: 
1- سیر و پیاز:
سیر حاوی آلیسین (یک نوع آنتی اکسیدان) است که یک ترکیب سولفوردار است و برای سم زدایی بهتر و موثرتر کبد لازم است. سیر به کبد کمک می کند تا بدن را از آلودگی جیوه، بعضی مواد افزودنی موجود در غذاها و هورمون استروژن پاک کند.
2- انواع کلم (مثل بروکلی، گل کلم، کلم قمری، کلم پیچ و کلم بروکسل):
کلم ها دارای خاصیت سم زدایی قوی برای کبد هستند. این سبزیجات دارای موادی هستند که بعضی سموم را در بدن خنثی می کنند؛ مثل نیتروزامین های موجود در دود سیگار ، و افلاتوکسین موجود در بادام زمینی.
همچنین انواع کلم دارای موادی بنام «گلوکوزینولات» هستند که باعث می شوند کبد آنزیم هایی را تولید کند که برای انجام فرآیند سم زدایی لازم هستند.
3- آب لیمو ترش تازه در آب داغ:
آب لیمو ترش تازه را در یک لیوان آب داغ بریزید و اول صبح بطور ناشتا بنوشید(البته اگر ناراحتی معده ندارید). این کار باعث می شود کبد پاک شود و عمل سم زدایی و تصفیه آن افزایش یابد.
همچنین تولید صفرا را تحریک می کند، معده و روده را پاک می کند و حرکات روده ای را افزایش می دهد.
چغندر، تصفیه ی خون را تقویت می کند و فلزات سنگین را در بدن جذب می کند.
4-میوه های غنی از آنتی اکسیدان:
بر اساس مطالعاتی مشخص شده که میوه های زیر بیشترین مقدار آنتی اکسیدان ها را دارند که به ترتیب غنای آنتی اکسیدانی عبارتند از:
آلو- کشمش- زغال اخته- شاتوت- توت فرنگی- تمشک- پرتقال- گریپ فورت سرخ- طالبی- سیب و گلابی.
در طی فرآیند سم زدایی یا تصفیه کبد، تعداد زیادی رادیکال آزاد تولید می شود که برای سلامت کبد مضر هستند. آنتی اکسیدان ها از کبد در برابر آسیب رادیکال های آزاد، محافظت می کنند.
6- سیب:
سیب دارای پکتین است که می تواند به فلزات سنگین موجود در بدن متصل شود (به خصوص در روده بزرگ) و باعث دفع آنها از بدن شود. این کار بار کبدی را کاهش می دهد و ظرفیت سم زدایی آن.
7- آرتیشو (کنگر فرنگی):
آرتیشو تولید صفرا را افزایش می دهد. یکی از کارهای صفرا این است که سموم بدن را از طریق روده پاک می کند.
30 دقیقه بعد از خوردن یک گلوله آرتیشو(تصویر بالا)، ترشح صفرا تا صد درصد افزایش می یابد.
8-سالاد سبزیجات برگی شکل تند:
این سالاد ترشح و جریان صفرا را در داخل کبد افزایش می دهد و تحریک می کند؛ مثل اندیو(شکل بالا) و کاسنی تلخ.
* نکته قابل توجه:
خوردن مواد غذایی که در بالا ذکر شده است، نمی تواند جایگزین داروی تجویز شده توسط پزشک شود و باید همراه با مصرف این مواد غذایی، به توصیه ی پزشک خود در این زمینه نیز عمل کنید.
با تشكر از خانم نيره ولدخاني
به طور كلي مي توان اعمال كبد را اينگونه دسته بندي كرد.
اعمال كبد شامل موارد زیر است:
- سنتز لیپو پروتئین ها نظیر كلسترول؛
- سنتز صفرا( زرداب) كه برای هضم و جذب چربی لازم است؛
- تنظیم میزان گردش كلسترول درخون؛
- ذخیره و آزادسازی گلوكز؛
- تبدیل اسید لاكتیك به گلیكوژن؛
- تبدیل ویتامین هایB به شكل فعال كو آنزیم آن؛
- تبدیل آمونیاك به اوره كه توسط كلیه ها دفع می شود؛
- تولید یا سنتز پروتئین های خاص نظیرآلبومین و فاكتورهای انعقاد خون؛
- ذخیره موادی نظیر گلوكز، ویتامین های محلول در چربی شاملK , E , D, B12 , A و فولات (اسید فولیك ) و مواد معدنی نظیر مس و آهن؛
- تبدیل و غیر فعال كردن هورمون ها؛
- رفع مسمومیت عوامل شیمیایی كه بلعیده یا تنفس شده اند؛
- بر طرف كردن مواد مضر از خون و تبدیل آن به موادی كه زیان كمتری دارند.
حقیقتاً هر ماده غذایی باید قبل از این كه بتواند ذخیره شود، انتقال یابد یا استفاده شود، توسط كبد به شكل بیوشیمی صحیح خود تغییر شكل پیدا كند. محل اصلی متابولسیم دارو در كبد است، زیرا كبد دارای آنزیمهای فراوان و مواد جذب شده از روده هاست كه مستقیماً به كبد می رسند.
با تمام این اعمال بیوشیمی گوناگون كه توسط كبد انجام می شود، هیچ تعجبی نیست كه كبد، تنها عضو بدن است كه خودش دوباره بازسازی می شود و حتی اگر 25 درصد كبد برداشته شود، دوباره به اندازه و شكل طبیعی خود برخواهد گشت.
در جوامع امروزی با مصرف غذاهای آماده و استفاده زیاد از مواد شیمیایی و آلوده كننده های محیط زیست ، اطلاع از چگونگی پركارشدن كبد در انجام فعالیت های پرمشغله ، كار ساده ای است. مشكلات كبدی حساسیت و آلرژی را افزایش داده و سبب یبوست (PMS) می شود.